Więcej praw dla osób niepełnosprawnych oraz osób o ograniczonej sprawności ruchowej podróżujących drogą lotniczą.

Około 10% populacji w Unii Europejskiej to osoby niepełnosprawne. Niezmiernie ważnym zagadnieniem staje się stworzenie warunków ułatwiających takim osobom podróżowanie.
5 lipca 2006 Parlament Europejski i Rada podpisala “Rozporządzenie (WE) nr 1107/2006 w sprawie praw osób niepełnosprawnych oraz osób o ograniczonej sprawności ruchowej podróżujących droga lotnicza” ( Dz.U.L. 204 z 26.7.2006).

Porty lotnicze, jak również przewoźnicy będą musieli zorganizować pomoc dla osób niepełnosprawnych i o ograniczonej sprawności ruchowej. Pomoc ma być stosowana nie tylko dla osób na wózkach, ale także dla pozostałych niepełnosprawnych, m.in. niesłyszących, niewidomych, osób chorych umysłowo, przewlekle chorych, osób starszych, kobiet w ciąży i dzieci.
Wspomniane rozporządzenie stosuje się ze skutkiem od 26 lipca 2008r. mimo, iż formalnie weszło w życie w sierpniu 2006. Jednakże od 26 lipca 2007 na liniach lotniczych ciąży obowiązek stosowania ogólnej zasady zakazującej odmowy przyjmowania pasażerów na pokład  ze względu na ich niepełnosprawność oraz przyjęcia rezerwacji od takich osób (art.3).

Rozporządzenie przewiduje jednak dwa wyjątki od tej zasady. Mianowicie, gdy odmowa przyjęcia rezerwacji lub przyjęcia na pokład następuje w celu spełnienia wymogów bezpieczeństwa ustanowionych prawem międzynarodowym, wspólnotowym lub krajowym lub też w celu spełnienia wymogów bezpieczeństwa, które ustanowił organ wydający danemu przewoźnikowi certyfikat przewoźnika lotniczego. Drugi wyjątek dotyczy sytuacji, w której rozmiar samolotu lub jego drzwi czynią fizycznie niemożliwym wprowadzenie na pokład lub przewóz takiej osoby niepełnosprawnej. Osoba taka, której odmówiono przyjęcia na pokład ma prawo do zwrotu kosztów lub zmiany planu podroży zgodnie z art.8 rozporządzenia (WE)261/2004.

Rozporządzenie nr1107 stosuje się do przewozów pasażerskich, które rozpoczynają się, kończą lub następują z przesiadką w porcie lotniczym znajdującym się na terytorium Państwa Członkowskiego, do którego stosują się postanowienia traktatu.
Ustawodawca definiuje pojecie osoby niepełnosprawnej oraz “osoby o ograniczonej sprawności ruchowej” jako osobę, której możliwość poruszania się jest ograniczona podczas korzystania z transportu na skutek jakiejkolwiek niesprawności fizycznej (zmysłowej, ruchowej, trwałej lub przejściowej), upośledzenia lub niesprawności umysłowej, lub każdej innej przyczyny niepełnosprawności, lub wieku, i której sytuacja wymaga specjalnej uwagi oraz dostosowania usług dostępnych dla wszystkich pasażerów do szczególnych potrzeb takiej osoby”.

Organ zarządzający portem lotniczym będzie musiał wyznaczyć punkty przylotu i wylotu ( zarówno wewnątrz jak i na zewnątrz terminalu), w których to osoby niepełnosprawne będą mogły powiadomić o swoim przybyciu do portu oraz liczyć na pomoc.
Rozporządzenie wprowadza również system sprawnego przekazywania informacji. Przewoźnik lotniczy lub organizator wycieczek  informuje przynajmniej na 36 godzin przed odlotem organy zarządzające lotniskiem (lub też w przypadku umów code-share, przewoźnika faktycznego) o potrzebach zgłoszonych przez osobę niepełnosprawna (przewóz psów przewodników, wózków, balkoników itp.). Należy to uczynić z 48-godzinnym uprzedzeniem. W przeciwnym razie, organ ma podjąć wszelkie starania ażeby taką pomoc zapewnić, jednakże nie jest do tego zobowiązany.

Rozporządzenie nakłada zarówno na organ zarządzający portem lotniczym jak i na przewoźnika, szereg obowiązków. Miedzy innymi, organ ma zapewnić pomoc w przemieszczaniu się do stanowiska odprawy, w dokonaniu odprawy i nadaniu bagażu, w przemieszczaniu się od drzwi samolotu lub też do drzwi samolotu, z hali bagażowej do wyznaczonych punktów, w uzyskaniu lotów połączeniowych (w przypadku tranzytu) itp.

Przewoźnik natomiast musi zapewnić elektryczne wózki inwalidzkie, pomoc w przemieszczaniu się do toalet czy też udzielenie wszelkich niezbędnych informacji.
W celu realizacji powyższych celów, organ zarządzający lotniskiem może nałożyć specjalne opłaty na przewoźników.
Rozporządzenie wprowadza również zakaz wyłączeń lub ograniczeń obowiązków z niego wynikających.

Autor: mgr Anna KONERT
(doktorantka na Wydziale Prawa
Uniwersytet SORBONA w Paryżu
oraz UMK w Toruniu)